دلایل پوسیدگی فرش + روش‌های جلوگیری

پوسیدگی فرش یکی از دغدغه‌های اصلی دارندگان فرش‌های دستباف و ماشینی است. این فرایند علاوه بر این که ظاهر و زیبایی فرش را تحت تاثیر قرار می‌دهد، عمر مفید آن را نیز کوتاه می‌کند. درک علل ایجاد پوسیدگی و یادگیری روش‌های پیشگیرانه می‌تواند به حفظ کیفیت بافت و رنگ فرش کمک شایانی کند. مطالعه این مقاله شما را با عوامل محیطی، روش‌های نگهداری و نکات تخصصی مواجه خواهد کرد که جلوی آسیب‌های احتمالی را می‌گیرند. همچنین، این موارد می‌توانند فرش را در بهترین شرایط طولانی‌مدت حفظ کنند. پس ما را همراهی کنید تا پوسیدگی بافت فرش را بهتر درک نمایید.

پوسیدگی فرش چیست؟

پوسیدن فرش به تخریب تدریجی الیاف و ساختار بافت آن گفته می‌شود. فرایندی که می‌تواند ظاهر، رنگ و استحکام آن را تحت تاثیر قرار دهد. این پدیده به تدریج رخ می‌دهد و در ابتدا به شکل کاهش لطافت و کمرنگ شدن الیاف خود را نشان می‌دهد. اما با گذشت زمان باعث ایجاد سوراخ، نازکی بیش از حد و حتی از هم گسستن تار و پود پوشش‌هایی مانند فرش آشپزخانه می‌شود. عوامل محیطی، روش‌های شستشو و فشارهای مداوم روی فرش نقش مهمی در بروز پوسیدگی دارند. شناسایی به موقع علائم پوسیدگی فرش می‌تواند فرصت مناسبی برای پیشگیری و نگهداری بهینه فراهم کند.

علت ایجاد پوسیدگی فرش

برای این که بتوانید به راحتی از پوسیدگی بافت فرش جلوگیری کنید، باید بدانید که علل این مشکل چه مواردی هستند. شناسایی این موارد به شما در پیشگیری از ایجاد آسیب‌های مختلف به فرش جلوگیری خواهد کرد. به همین خاطر، مهم‌ترین آن‌ها را در این قسمت معرفی می‌کنیم.

قرارگرفتن در معرض رطوبت

رطوبت یکی از عوامل اصلی پوسیدگی فرش است و تماس مداوم الیاف با آب یا هوای مرطوب می‌تواند ساختار بافت فرش را به شدت تخریب کند. رطوبت علاوه بر این که باعث رشد قارچ‌ها و باکتری‌ها می‌شود، به مرور زمان الیاف طبیعی فرش را نرم و شکننده می‌کند. همچنین موجب ضعیف‌شدن تار و پود خواهد شد. به همین خاطر، فرش‌هایی که در زیرزمین‌ها، حمام‌ها یا مکان‌هایی با تهویه نامناسب قرار می‌گیرند، بیشترین خطر پوسیدگی را دارند. پیشگیری از این مشکل، شامل حفظ تهویه مناسب، استفاده از رطوبت‌گیر و جلوگیری از تماس مستقیم با آب است تا فرش بتواند طول عمر مفید خود را حفظ کند.

شستن غیر اصولی فرش

شستشوی نادرست یکی از رایج‌ترین دلایل پوسیدگی بافت فرش است که می‌تواند الیاف حساس را آسیب‌پذیر و رنگ‌ها را کدر کند. استفاده از آب بسیار داغ، مواد شوینده قوی یا برس‌های زبر، ساختار تار و پود فرش را تضعیف می‌کند و به تدریج باعث ایجاد سست شدن و پارگی در بافت‌ها می‌شود. علاوه بر این، شستشوهای مکرر و نادرست، رطوبت باقی‌مانده را افزایش می‌دهد. همچنین، محیطی مناسب برای رشد کپک و قارچ فراهم می‌کند. رعایت روش‌های استاندارد شستشو، استفاده از شوینده‌های ملایم و خشک کردن صحیح، اهمیت حیاتی در جلوگیری از پوسیدگی فرش دارد.

خشک کردن نادرست فرش

خشک نکردن صحیح پس از شستشو می‌تواند روند پوسیدگی فرش را تسریع کند. رطوبت باقی‌مانده در الیاف و پشت فرش، محیطی مناسب برای رشد قارچ و باکتری ایجاد می‌کند و با گذر زمان باعث نرم و شکننده شدن تار و پود می‌شود. خشک کردن فرش در مکان‌های تاریک یا با جریان هوای ناکافی، این مشکل را تشدید می‌کند و حتی ممکن است بوی نامطبوع دائمی به وجود بیاورد. بهترین روش برای این کار، پهن کردن فرش در مکان‌های دارای تهویه مناسب و جلوگیری از تماس مستقیم با نور شدید خورشید است تا فرش به طور کامل خشک شود و کیفیت و دوام بافت آن حفظ گردد. این موضوع باعث حفظ قیمت فرش برای فروش آن نیز خواهد شد.

قراردادن فرش در معرض نور مستقیم آفتاب

نور مستقیم خورشید، به ویژه پرتوهای فرابنفش، می‌تواند رنگ و بافت فرش را به مرور زمان تخریب کند و یکی از دلایل اصلی پوسیدگی بافت فرش محسوب می‌شود. تابش مداوم باعث از بین رفتن رنگدانه‌ها، خشک و شکننده شدن الیاف و کاهش انعطاف‌پذیری بافت می‌شود. فرش‌های طبیعی مانند پشم و ابریشم نسبت به نور خورشید حساس‌ترند. حتی قرار گرفتن کوتاه‌مدت در معرض تابش شدید، اثرات غیرقابل بازگشتی بر جا می‌گذارد. استفاده از پرده، روکش یا جابه‌جایی دوره‌ای فرش می‌تواند این آسیب‌ها را کاهش دهد. همچنین طول عمر بافت و رنگ آن را حفظ کند.

ایجاد فشار روی سطح فرش

فشار مداوم بر فرش، چه ناشی از مبلمان سنگین باشد و چه تردد زیاد، باعث فشرده شدن الیاف و آسیب تدریجی به ساختار تار و پود می‌شود. این فشار، جریان هوا در بین الیاف را محدود می‌کند. همچنین، مانع تهویه طبیعی بافت فرش می‌شود. موضوعی که خود به مرور باعث ضعف و پوسیدگی بافت می‌گردد. فرش‌های ماشینی و دستباف، هر 2 در برابر فشار مستمر آسیب‌پذیرند. اما فرش‌های با تراکم کمتر حساس‌تر هستند. برای کاهش این آسیب، جابه‌جایی دوره‌ای مبلمان و استفاده از زیرپایی‌های محافظ می‌تواند توزیع فشار را متعادل کند و عمر مفید فرش را افزایش دهد. پس حتما پس از خرید فرش ایرانی، به این نکته توجه کنید.

روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش

علاوه بر شناخت دلایل پوسیدن فرش، بهتر است بدانید که چه روش‌هایی می‌توانند از رخ دادن این مشکل جلوگیری کنند. ترفندهایی وجود دارند که با رعایت کردن آن‌ها، احتمال رخ دادن پوسیدگی در الیاف فرش، به حداقل می‌رسد. در این بخش، این روش‌ها را به شما معرفی می‌کنیم.

نظافت و تمیزکردن مداوم فرش

نظافت منظم نقش اساسی در جلوگیری از پوسیدگی بافت فرش دارد. زیرا گرد و غبار، ذرات ریز و آلودگی‌های محیطی به مرور باعث ساییدگی و تضعیف تار و پود می‌شوند. استفاده از جاروبرقی با قدرت مناسب و پاک‌سازی لکه‌ها به محض بروز، از نفوذ آلودگی‌ها به عمق الیاف جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، تمیز کردن اصولی فرش با مواد شوینده ملایم و آب ولرم می‌تواند عمر مفید فرش را افزایش دهد. همچنین، جلوی رشد قارچ یا بوی نامطبوع را بگیرد. رعایت نظم در نظافت فرش، یکی از پایه‌های اصلی حفظ کیفیت و جلوگیری از پوسیدگی است.

چرخاندن فرش در بازه‌های زمانی مختلف

چرخاندن دوره‌ای فرش، حتی چند بار در سال، می‌تواند فشار وارده بر الیاف را متعادل کند و از فرسایش نقاط خاص جلوگیری نماید. عدم جابه‌جایی فرش باعث می‌شود مناطق پر تردد سریع‌تر فشرده شوند و تار و پود آن به مرور ضعیف و شکننده گردد. چرخاندن فرش به حفظ یکنواختی بافت و جلوگیری از پوسیدگی بافت کمک می‌کند و توزیع نور و رطوبت را نیز متعادل می‌سازد. فرش‌های دستباف و ماشینی هر 2 می‌توانند از این روش بهره‌مند شوند. در واقع رعایت این روش، باعث افزایش دوام و حفظ ظاهر طبیعی فرش کودک یا مدل‌های دیگر در بلندمدت خواهد شد.

عدم استفاده از شوینده‌های بسیار قوی

استفاده مکرر از شوینده‌های بسیار قوی و مواد شیمیایی نامناسب، باعث تخریب ساختار مولکولی الیاف می‌شود و روند پوسیدن فرش را تسریع می‌کند. این مواد باعث از دست رفتن چربی طبیعی الیاف، شکنندگی تار و پود و کاهش انعطاف‌پذیری می‌شوند. همچنین می‌توانند به عمق بافت نفوذ کنند، رنگدانه‌ها را تحلیل ببرند و باعث تغییر رنگ و زرد شدگی دائمی شوند. فرش‌های دستباف و طبیعی، به ویژه پشم و ابریشم، حساسیت بیشتری نسبت به این مواد دارند. استفاده از شوینده‌های ملایم، رعایت دمای مناسب آب، شستشوی اصولی و آبکشی کامل، کلید پیشگیری از پوسیدگی بافت فرش و حفظ طول عمر مفید آن است.

جمع‌بندی

پوسیدگی فرش فرایندی تدریجی است که بر اثر عوامل محیطی، روش‌های نادرست شستشو، فشار مداوم و تابش نور خورشید رخ می‌دهد. همچنین، می‌تواند استحکام، رنگ و ظاهر فرش را به شدت کاهش دهد. جلوگیری از این پدیده نیازمند مراقبت‌های منظم شامل نظافت اصولی، خشک کردن صحیح، استفاده از شوینده‌های ملایم، چرخاندن دوره‌ای فرش و محافظت از آن در برابر رطوبت و نور مستقیم است. رعایت این اصول علاوه بر این که باعث افزایش طول عمر مفید فرش می‌شود، ظاهر طبیعی و زیبایی بافت را حفظ می‌کند. همچنین از پوسیدگی بافت فرش جلوگیری خواهد کرد.

سوالات متداول

1.دلایل پوسیدن فرش شامل چه مواردی می‎شوند؟

دلایل اصلی این مشکل شامل رطوبت، شستشوی نادرست، خشک کردن غیر اصولی، تابش نور مستقیم، فشار مداوم روی بافت و استفاده از شوینده‌های قوی است که باعث تخریب تار و پود فرش می‌شوند.

2.چطور از پوسیدگی بافت فرش جلوگیری کنیم؟

نظافت منظم، خشک کردن صحیح، چرخاندن دوره‌ای، استفاده از شوینده‌های ملایم، محافظت در برابر نور و رطوبت و کاهش فشار روی سطح، کلید پیشگیری از پوسیدگی بافت فرش است.

3.آیا نحوه شستن در پوسیدگی فرش موثر است؟

بله. شستشوی نادرست باعث تخریب ساختار الیاف، تغییر رنگ و شکنندگی فرش می‌شود. در واقع رعایت اصول شستشو و استفاده از مواد شوینده ملایم طول عمر فرش را افزایش می‌دهد.